سالروز درگذشت روح الله خالقی، خالق آهنگ سرود «ای ایران»

سرود ای ایران از خاطره انگیزترین و حماسی ترین آهنگها و سرودهایی است که زمزمه هر ایرانی است.خاطره انگیز به این جهت که یادآور قدم نهادن بر بلندای قله ها در صعودها و سردادن دسته جمعی این نغمه است؛ و حماسی به جهت ساختار ریتم آهنگ و نیز شعر.

حال به مناسبت درگذشت خالق این اثر، روح الله خالقی توضیحاتی در مورد ایشان و نیز سرود ای ایران به نقل از سایت www.iranianshistoryonthisday.com می خوانیم.

                                            روح الله خالقی 

امروز سالروز فوت موسیقدان و میهندوست نامدار، روح الله خالقی است كه در 59 سالگی در 21 آبان سال 1344در سالزبورگ اتریش درگذشت، پیکرش به تهران منتقل و با تشریفات ویژه مدفون شد.

                                                 مقبره روح الله خالقی

خالقی در سال 1285 در كرمان به دنیا آمده بود. وی موسیقی را عمدتاً نزد کلنل علینقی وزیری تحصیل كرده بود. خالقی همچنین فارغ التحصیل رشته ادبیات فارسی از دانشگاه تهران بود. وی در سال 1323 انجمن موسیقی ملی ایران را پایه گذاری كرد. به همت خالقی كه شهرت به ملی گرایی متمایل به چپ، و دوستی ایرانیان با ملل اتحاد شوروی داشت تاریخ دو جلدی «موسیقی ایران زمین» تالیف شد. خالقی در عین حال یك نویسنده بود و برای مجلات و به ویژه مجله «پیام نوین» مطلب می نوشت.   خالقی (به گفته خودش) چون در نصرت الله معینیان احساسات وطن دوستانه و در كارهایش پاكدامنی و صداقت ویژه مشاهده كرد حاضر شد كه مشاور موسیقی رادیو ایران شود و به ایجاد برنامه «گلها» كمك كند كه برخی او را مبتكر این برنامه می دانند. خالقی كه بر انواع فرضیه های موسیقی و علوم صدا تسلط كامل داشت در زنده كردن موسیقی اصیل ایرانی خدمات ارزنده بعمل آورد از جمله توجه به چنگ رودكی. وی بود كه توصیه می كرد ریشه موسیقی ایرانی و واژه های گمشده پارسی را باید در میان تاجیكها و مردم جنوب روسیه و قفقاز شمالی جستجو كنند. صدها آهنگ جاویدان از خالقی باقی مانده است كه معروفترین آنها آهنگ سرود «ای ایران» است كه شعر آن را «حسین گلگلاب» استاد وقت دانشگاه تهران (و عضو فرهنگستان ایران) سروده است. این سرود در سال 1323 (1944 و در جریان اشغال نظامی ایران از سوی متفقین) تكمیل شد. انگیزه سرودن این شعر، مشاهده بی حرمتی های نظامیان اشغالگر بود كه از تاریخ و تمدن ایرانیان بی خبر بودند و قضاوتشان بر پایه مشاهده وضعیت روز بود.سرود «ای ایران» در دهه 1960 در كنفرانس بین المللی بررسی سرودهای ملی، موثرترین، برانگیزاننده ترین و میهن گرا ترین سرود ملی كشورها شناخته شده است كه هر ایرانی با شنیدن آن برانگیخته و آماده فداكاری برای میهن می شود.طبق یك آمار، در ربع قرن منتهی به 1385 نوار و سی دی سرود «ای ایران» بیش از هر آهنگ و سرود فارسی دیگر تولید و تقریباً در خانه هر ایرانی در درون مرز و برون مرز وجود دارد.

یک بار دیگر این شعر را هم نوا با هم و این بار به یاد روح الله خالقی می خوانیم:

ای ایران ای مرز پر گهر
ای خاكت سرچشمه هنر
دور از تو اندیشه بدان
پاینده مانی و جاودان
ای … دشمن ارتو سنگ خاره ای من آهنم
جان من فدای خاك پاك میهنم
مهر تو چون شد پیشه ام
دور از تو نیست اندیشه ام
در راه تو ، كی ارزشی دارد این جان ما
پاینده باد خاك ایران ما

سنگ كوهت دُر و گوهر است
خاك دشتت بهتر از زر است
مهرت از دل كی برون كنم
برگو بی مهر تو چون كنم
تا … گردش جهان و دور آسمان بپاست
نور ایزدی همیشه رهنمای ماست
مهر تو چون شد پیشه ام
دور از تو نیست ، اندیشه ام
در راه تو ، كی ارزشی دارد اين جان ما
پاینده باد خاك ايران ما

ایران ای خرم بهشت من
روشن از تو سرنوشت من
گر آتش بارد به پیكرم
جز مهرت بر دل نپرورم
از … آب و خاك و مهر تو سرشته شد دلم
مهر اگر برون رود غمی شود دلم
مهر تو چون ، شد پیشه ام
دور از تو نیست ، انديشه ام
در راه تو ، كی ارزشی دارد اين جان ما
پاینده باد خاك ایران ما.

/ 0 نظر / 76 بازدید